ET Channel (ရဲဘော်ET)

 တရုတ်နိုင်ငံရေး အသိုင်းအဝိုင်းမှာတော့ မုန်တိုင်းကြီး တစ်ခု တိုက်ခတ်နေပါပြီ။ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျန်ယိုရှီးယား (Zhang Youxia) ကိုယ်တိုင် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတုန်းက လျှို့ဝှက်ရေးသားခဲ့တဲ့ "ပေါက်ကွဲစေတတ်သော ပေးစာ" တစ်စောင် မနေ့က လူသိရှင်ကြား ထွက်ပေါ်လာခဲ့လို့ပါပဲ။ ဒီစာဟာ သာမန်စာမဟုတ်ပါဘူး။ သူ့ကို သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်က ရာထူးကနေ ဖယ်ရှားလိုက်ပြီဆိုတာနဲ့ ချက်ချင်း ထုတ်ပြန်ဖို့ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးက ကြိုတင်စီစဉ်ခဲ့တဲ့ "နောက်ဆုံးလက်နက်" ဖြစ်ပါတယ်။ အခုတော့ သူ့ရဲ့ စိုးရိမ်မှုတွေ တကယ်ဖြစ်လာပြီး စာလည်း ထွက်လာခဲ့ပါပြီ။ ဒီစာထဲမှာ ဘာတွေပါသလဲ။ ၁။ ထိုင်ဝမ်ကို ကျူးကျော်ဖို့ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး လုံးဝ လက်မခံ တရုတ်စစ်တပ်ရဲ့ ထိပ်တန်းခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ကျန်ယိုရှီးယားက ထိုင်ဝမ်ကို တိုက်ခိုက်မယ့် အစီအစဉ်ကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကန့်ကွက်ခဲ့ပါတယ်။ "ဒီစစ်ပွဲသာ ဖြစ်လာရင် တရုတ်လူငယ် သိန်းပေါင်းများစွာ အသက်စတေးရလိမ့်မယ်။ အများစုက ရေလက်ကြားကိုတောင် မဖြတ်နိုင်ခင် ပင်လယ်ထဲမှာ သေဆုံးရလိမ့်မယ်" လို့ သူက သတိပေးထားပါတယ်။ ဒါတင်မကပါဘူး၊ အမေရိကန်နဲ့ မဟာမိတ်တွေရဲ့ တုံ့ပြန်မှုကြောင့် တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ မြို့ကြီးတွေ...

 စစ်ကိုင်းတိုင်းနဲ့ ကချင်ပြည်နယ်အစပ်မှာရှိပြီး စစ်ရေးဗျူဟာအရ အလွန်အရေးပါတဲ့ ထီးချိုင့်မြို့ကို ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ဖို့အတွက် တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေက ဇန်နဝါရီလ (၂၈) ရက်နေ့၊ မနက် (၅) နာရီဝန်းကျင်လောက်ကစပြီး ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်မှုတွေ ပြန်လည်စတင်လိုက်ပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားရာ နေရာများနှင့် လက်ရှိအခြေအနေ မြေပြင်သတင်းရင်းမြစ်တွေရဲ့ အဆိုအရ တိုက်ပွဲဟာ ထီးချိုင့်တံတားဝန်းကျင်နဲ့ မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်တချို့မှာ အဓိက ဖြစ်ပွားနေတာပါ။ "ထီးချိုင့်ပြန်စနေပြီ၊ မနေ့က မနက်အစောပိုင်းကတည်းက တံတားဘက်ကို အဓိကထား တိုက်နေတာ၊ မြို့ထဲနေရာတချို့မှာလည်း ပစ်ခတ်မှုတွေရှိတယ်" လို့ မြို့ခံအမျိုးသားတစ်ဦးက အတည်ပြုပြောကြားပါတယ်။ လက်ရှိအချိန်မှာတော့ လုံခြုံရေးအခြေအနေအရ အင်တာနက်လိုင်းများကို ဖြတ်တောက်ထားပြီး ဒေသခံပြည်သူများမှာ ဘေးလွတ်ရာသို့ ထပ်မံတိမ်းရှောင်နေကြရပါတယ်။ ထီးချိုင့်နဲ့ (၄) ရွာလောက်သာခြားတဲ့ ကသာမြို့နယ်ဘက်ကနေလည်း လက်နက်ကြီးပစ်ခတ်သံတွေကို နေ့ရောညပါ ကြားနေရကြောင်း ဒေသခံတွေက ဆိုပါတယ်။ တစ်ကျော့ပြန် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ ထီးချိုင့်မြို့ဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလအတွင်းက ပထမအကြိမ် မြို့သိမ်းတိ...

မြန်မာစစ်ကောင်စီက ကျင်းပရန် ပြင်ဆင်နေသည့် ရွေးကောက်ပွဲများကို အာဆီယံအဖွဲ့ကြီးအနေဖြင့် အသိအမှတ်မပြုကြောင်း ၂၀၂၆ ခုနှစ် အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံက ယနေ့ (ဇန်နဝါရီ ၂၉) တွင် တရားဝင် အတည်ပြု ပြောကြားလိုက်သည်။ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၊ စီဘူး (Cebu) မြို့တွင် ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သည့် အာဆီယံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ အစည်းအဝေး (ASEAN Foreign Ministers' Retreat) အပြီး သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ဖိလစ်ပိုင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Theresa Lazaro က ထိုသို့ ပြောကြားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ အသိအမှတ်မပြုကြောင်း အတည်ပြုချက် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲအတွင်း သတင်းထောက်တစ်ဦးက အာဆီယံအနေဖြင့် မြန်မာစစ်တပ်၏ ရွေးကောက်ပွဲကို အသိအမှတ်မပြုသည်မှာ မှန်ကန်ပါသလားဟု မေးမြန်းရာတွင် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးက "မှန်ပါတယ်။ လက်ရှိအချိန်အထိ အသိအမှတ် မပြုပါဘူး" ဟု ဖြေကြားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် စစ်ကောင်စီက အဆင့် ၃ ဆင့်ဖြင့် ကျင်းပရန် စီစဉ်ထားသည့် ရွေးကောက်ပွဲ လုပ်ငန်းစဉ်များကိုလည်း အာဆီယံက ထောက်ခံအတည်ပြုထားခြင်း မရှိကြောင်း ဝန်ကြီးက ဆက်လက် ရှင်းလင်းပြောဆိုသည်။ "ကျွန်မတို့အနေနဲ့ အခြေအနေတွေကို လက်တွေ့ကျကျ စောင့်ကြည့်သုံးသ...

  ကနေဒါဝန်ကြီးချုပ် မာ့ခ်ကာနေး (Mark Carney) ဆိုတာ သာမန်နိုင်ငံရေးသမားတစ်ယောက် မဟုတ်ပါဘူး။ ဟားဗတ်နဲ့ အောက်စဖိုဒ်လို ကမ္ဘာကျော်တက္ကသိုလ်တွေကနေ ဘွဲ့တွေရခဲ့သလို၊ ကနေဒါဗဟိုဘဏ်တင်မက အင်္ဂလန်ဗဟိုဘဏ်ရဲ့ ဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ကိုပါ ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးတဲ့ စီးပွားရေးပညာရှင် တစ်ဦးပါ။ ဒါပေမဲ့ မကြာသေးခင်က ဒါဗို့စ် (Davos) ဖိုရမ်မှာ သူပြောကြားခဲ့တဲ့ "Strategic Autonomy" (မဟာဗျူဟာမြောက် ကိုယ်ပိုင်ရပ်တည်ခွင့်) ဆိုတဲ့ မိန့်ခွန်းကတော့ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ကို ဒေါသအိုးပေါက်ကွဲစေခဲ့ပါတယ်။ တရုတ်နှင့် ကနေဒါကြားက AIP သဘောတူညီချက် ကာနေးဟာ ထရူဒေါလက်ထက်က အေးစက်ခဲ့တဲ့ တရုတ်-ကနေဒါ ဆက်ဆံရေးကို ပြန်လည်အသက်သွင်းခဲ့ပြီး ကုန်သွယ်ရေးသဘောတူညီချက် (AIP) ကို ရယူနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီသဘောတူညီချက်အရ ကနေဒါကထွက်တဲ့ ကနိုလာဆီ၊ အမဲသားနဲ့ ရေထွက်ကုန်တွေ တရုတ်ကို အခွန်သက်သာစွာ တင်ပို့ခွင့်ရသလို၊ တရုတ်ဘက်က သံမဏိနဲ့ အလူမီနီယံတွေကို ပြန်သွင်းယူမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဓိက အငြင်းပွားစရာဖြစ်လာတာကတော့ ကနေဒါက တရုတ် EV ကား အစီးရေ ၄၉,၀၀၀ ကို အခွန် ၁၀၀% ကနေ ၆.၁% အထိ လျှော့ချပေးလိုက်တာပါပဲ။ ထရမ့်၏ တုန့်ပြန်မှုနှင့် NAFTA အရေး ဒီအချက်ကို အကြောင်းပြပြီး သ...

  (ဇန်နဝါရီလ ၂၈ ရက်၊ ၂၀၂၆) အကြမ်းဖက်စစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်၊ ဒုတိယစစ်ခေါင်းဆောင် စိုးဝင်းနှင့် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး မြထွန်းဦး အပါအဝင် စစ်တပ်နှင့် ရဲအရာရှိ (၆၁) ဦးကို စစ်အာဏာသိမ်းကာလအတွင်း လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်ခဲ့သော ရာဇဝတ်မှုများ (Crimes against Humanity) အတွက် စွဲချက်တင် အရေးယူနိုင်ရန် ခိုင်လုံသော သက်သေအထောက်အထားများ ရရှိထားပြီဖြစ်ကြောင်း နိုင်ငံတကာ လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ Fortify Rights က တရားဝင် ထုတ်ပြန်ကြေညာလိုက်သည်။ "လုံခြုံရာအရပ် ကင်းမဲ့နေခြင်း" အစီရင်ခံစာ Fortify Rights သည် ဇန်နဝါရီလ (၂၄) ရက်နေ့တွင် "Nowhere is Safe" (လုံခြုံရာအရပ် ကင်းမဲ့နေခြင်း) ခေါင်းစဉ်ဖြင့် အစီရင်ခံစာတစ်စောင်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ အစီရင်ခံစာသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလမှ ဇူလိုင်လအထိ (၆) လတာကာလအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်များက ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆန္ဒပြပြည်သူများအပေါ် အကြမ်းဖက်ဖြိုခွင်းမှုများကို အဓိကထား စုံစမ်းစစ်ဆေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ခိုင်လုံသော သက်သေအထောက်အထားများ အစီရင်ခံစာတွင် စစ်ရာဇဝတ်မှုများကို သက်သေပြနိုင်ရန် အောက်ပါအချက်အလက်များကို စုဆောင်းထားကြောင်း သိရသည်- မျက်မြင်သက်သေများနှင့် အသက်...

 ဒီရက်ပိုင်း စစ်ကောင်စီက "ရှမ်းမြောက်မှာ မူးယစ်ဆေးဝါးတွေ ဖမ်းမိပါတယ်" လို့ ဂုဏ်ယူဝင့်ကြွားစွာ ထုတ်ပြန်နေပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူတို့ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်ထဲမှာ တိုင်းပြည်အတွက် အင်မတန် အရှက်ရစရာကောင်းပြီး ကြောက်စရာကောင်းတဲ့ ဝန်ခံချက်တစ်ခု ပါဝင်နေတာကို ပရိသတ်ကြီး သတိထားမိကြပါသလား။ (ခန္ဓာကိုယ်စာပိုဒ် - ၁: ၁၂ ဘီးကားကြီးတွေ ဘယ်လိုပျောက်နေလဲ?) မူးယစ်ဆေးဝါး (အထူးသဖြင့် Ice/Meth) ချက်လုပ်ဖို့အတွက် Acid, Caffeine နဲ့ Pseudoephedrine လိုမျိုး ဓာတုဆေးဝါး (Precursor Chemicals) တွေ အများကြီး လိုပါတယ်။ ဒါတွေကို ကျောပိုးအိတ်နဲ့ သယ်လို့မရပါဘူး။ ၁၂ ဘီးကားကြီးတွေနဲ့ တန်ချိန်ထောင်ချီ သယ်ယူရတာပါ။ မေးစရာရှိတာက - တရုတ်နဲ့ အိန္ဒိယနယ်စပ်ကနေ ဝင်လာတဲ့ ဒီကားကြီးတွေဟာ စစ်တပ်ရဲ့ စစ်ဆေးရေးဂိတ်ပေါင်းများစွာကို ဘယ်လိုဖြတ်သန်းလာလဲ။ ကြက်သွန်တစ်ပိဿာ သယ်ရင်တောင် စစ်ဆေးနေတဲ့ ဂိတ်တွေက ဒီကားကြီးတွေကို "မမြင်တာလား"၊ "မမြင်ချင်ယောင် ဆောင်ပေးတာလား"။ ဒါဟာ "Green Channel" လို့ခေါ်တဲ့ လမ်းဘေးကောက်ခွန်စားပြီး လွှတ်ပေးထားတဲ့ လမ်းကြောင်းကြီး ရှိနေတယ်ဆိုတာ သက်သေပြနေပါတယ်။ (ခန္ဓာကိုယ်စာပိုဒ် - ၂: တရုတ်ရဲ့ အ...

  (ရန်ကုန်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၄) ရန်ကုန်တိုင်း၊ မှော်ဘီမြို့နယ်၊ ဆတ်သွားတော၊ ပေတရာမြောက်ပိုင်းရပ်ကွက်တွင် ယနေ့ (ဇန်နဝါရီလ ၂၄ ရက်) မနက်ပိုင်းက အလွန်ရက်စက်သော လူသတ်မှုတစ်ခု ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း ဒေသခံများထံမှ သိရသည်။ ဖြစ်စဉ်အသေးစိတ် ယနေ့ မနက် (၁၀) နာရီဝန်းကျင်ခန့်က အဆိုပါရပ်ကွက်တွင် နေထိုင်သည့် လူငယ်လင်မယားနှစ်ဦး စကားများ ရန်ဖြစ်ကြရာမှ ခင်ပွန်းဖြစ်သူက ဇနီးသည်အား နေအိမ်အတွင်း၌ပင် ဓားအရှည်ဖြင့် ခေါင်းဖြတ်သတ်လိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် သေဆုံးသူ၏ ခန္ဓာကိုယ်ကို နေအိမ်တွင် ထားရစ်ခဲ့ပြီး ပြတ်သွားသည့် ခေါင်းကို လက်မှဆွဲကာ ဓားအရှည်ကို ကိုင်ဆောင်လျက် လမ်းမပေါ်သို့ ထွက်လာခဲ့သည်။ ခေါင်းဆွဲပြီး ကားဓားပြတိုက် မောင်းပြေး မျက်မြင်တွေ့ရှိသူ ဒေသခံတစ်ဦး၏ ပြောကြားချက်အရ - "အဲဒီလူက မိန်းမရဲ့ခေါင်းကို တွဲလောင်းယူပြီး ပြည်လမ်းအတိုင်း ထွက်လာတာ။ လမ်းမအလယ်မှာ ခဏထိုင်နေသေးတယ်။ ပြီးတော့ လမ်းနားမှာ ရပ်ထားတဲ့ ဟိုင်းလတ်ကားသမားကို ဓားနဲ့ချိန် ခြိမ်းခြောက်ပြီး သူပါလိုက်စီးသွားတယ်။ ကားကို မှော်ဘီတိုးဂိတ်ဘက် မောင်းခိုင်းသွားတာ" ဟု ဆိုသည်။ တိုးဂိတ်တွင် ဖမ်းဆီးရမိ ကားမောင်းနှင်သွားပြီးနောက် မနက် (၁၀) နာရီခွဲကျော်အချိန်ခန့်...

 ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၂ ရက်နေ့က နယ်သာလန်နိုင်ငံ၊ သည်ဟိဂ်မြို့မှာ ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ နိုင်ငံတကာတရားရုံး (ICJ) ကြားနာပွဲ (The Gambia vs Myanmar) ဟာ အလွန်အရေးပါတဲ့ အလှည့်အပြောင်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီကနေ့မှာတော့ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံဖက်မှ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာကျွမ်းကျင်သူ (Military Expert) အဖြစ် သက်သေလိုက်သူ ပါမောက္ခ Michael Newton (အမေရိကန်စစ်တပ် ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီးဟောင်း) က တက်ရောက်ထွက်ဆိုခဲ့ပါတယ်။ သူ့ရဲ့ ထွက်ဆိုချက်တွေဟာ မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ "နယ်မြေရှင်းလင်းရေး စစ်ဆင်ရေး (Clearance Operations)" ခေါင်းစဉ်တပ်ထားမှုတွေကို စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ရှုထောင့်ကနေ အခိုင်အမာ ချေပသွားခဲ့တာကို တွေ့ရပါတယ်။ 📺 အပြည့်အစုံကို အောက်ပါ ဗီဒီယိုတွင် ဝင်ရောက်ကြည့်ရှုပါ ကြားနာပွဲမှ ထူးခြားဖြစ်စဉ် အနှစ်ချုပ်များ ဒီကြားနာပွဲမှာ ပါမောက္ခ Newton က အဓိက အချက် (၃) ချက်ကို မီးမောင်းထိုးပြသွားခဲ့ပါတယ် - ၁။ စစ်ဆင်ရေးပုံစံလား? မျိုးဖြုတ်သတ်ဖြတ်မှုလား? မြန်မာဖက်မှ ရှေ့နေ Mr. Hooper က ၂၀၁၆-၂၀၁၇ ဖြစ်စဉ်တွေဟာ ARSA အကြမ်းဖက်အဖွဲ့ကို နှိမ်နင်းတဲ့ "စစ်မှန်သော သူပုန်နှိမ်နင်းရေး (Bona Fide Counter-Insurgency)" ဖြစ်ကြောင်း ခုခံပြောဆိုခဲ့...

  (ရက်စွဲ - ဇန်နဝါရီ ၂၃၊ ၂၀၂၆) စစ်ကောင်စီတပ်၏ အောက်ခြေတွင် စည်းလုံးညီညွတ်မှု ပြိုကွဲနေပြီး အရာရှိများကိုယ်တိုင် တပ်သားသစ်များအား မူးယစ်ဆေးဝါး ရောင်းချကာ ထိန်းချုပ်နေရကြောင်း ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA) ထံ ဖမ်းဆီးရမိထားသည့် စစ်သုံ့ပန်းတစ်ဦးက ထွက်ဆိုလိုက်သည်။ အဆိုပါ ထွက်ဆိုသူမှာ တမခ (၁၀၁) လက်အောက်ခံ၊ ခမရ (၂၅၇) မှ ကိုယ်ပိုင်အမှတ် တ/၅၆၂၈၉၀၊ တပ်သား ချစ်ကိုဇင် ဖြစ်သည်။ အတင်းအဓမ္မ ဖမ်းဆီးစုဆောင်းခံရပုံ တပ်သား ချစ်ကိုဇင်သည် ရန်ကုန်မြို့၊ အောင်ချမ်းသာရပ်ကွက်တွင် ပန်းရံလုပ်ကိုင်သူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ (၁) ရက်နေ့ ည (၉) နာရီခန့်တွင် အလုပ်မှ ပြန်လာစဉ် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် ရပ်ကွက်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများက လမ်း၌ ဖမ်းဆီးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ "မင်း ထောင်ကျခံမလား၊ စစ်ထဲဝင်မလား" ဟု ခြိမ်းခြောက်မေးမြန်းကာ ရိုက်နှက်ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ (၁၆) ရက်နေ့တွင် အမှတ် (၁၁) တန်းမြင့်လေ့ကျင့်ရေးကျောင်း (ရွှေဘို/ရေဦး ဒေသ) သို့ ပို့ဆောင်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ သင်တန်းကျောင်းတွင်း မူးယစ်ဆေးဝါး သုံးစွဲမှုများ စစ်သင်တန်းကျောင်း အတွင်း၌ စစ်သားစုဆောင်းခံရသူများမှာ စိတ်ဓာတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျဆင်း...

  ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်၊ မဲဆောက်မြို့မှာ ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ ထိုင်းရဲတပ်ဖွဲ့ဝင် ပစ်ခတ်ခံရမှုဖြစ်စဉ်က ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်နေတဲ့ မြန်မာသေနတ်သမားဟာ ဒီကနေ့ (ဇန်နဝါရီလ ၂၂ ရက်)၊ ထိုင်းစံတော်ချိန် မွန်းတည့် ၁၂ နာရီဝန်းကျင်မှာ ၎င်းရဲ့ အပြစ်ကို တာဝန်ယူလိုစိတ်ဖြင့် ကိုယ်တိုင် လာရောက်အဖမ်းခံခဲ့ပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ ဖြစ်စဉ်အကျဉ်း လွန်ခဲ့တဲ့ ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်၊ ညနေပိုင်းက မဲဆောက်မြို့၊ မယ်ကုရပ်ကွက် 7-Eleven ဆိုင်အနီးမှာ ဆိုင်ကယ်စီးလာတဲ့ မြန်မာလူငယ်နှစ်ဦးကို ထိုင်းရဲတွေက စစ်ဆေးရာကနေ ပစ်ခတ်မှု စတင်ခဲ့တာပါ။ ဆိုင်ကယ်နောက်က လိုက်ပါလာသူက တာဝန်ကျရဲတွေကို သေနတ်နဲ့ ပစ်ခတ်ပြီး ထွက်ပြေးသွားခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ထူးခြားချက်နှင့် ဖမ်းဆီးရမိမှု ဒီဖြစ်စဉ်မှာ ထူးခြားတာကတော့ ထွက်ပြေးနေတဲ့ တရားခံကို သောင်ရင်းမြစ်တလျှောက် လှုပ်ရှားနေတဲ့ KNU လက်အောက်ခံ ကော်ဘရာစစ်ကြောင်းက စစ်ကြောင်းမှူး ဗိုလ်ဒါဘော ကိုယ်တိုင် ထိုင်းအာဏာပိုင်တွေလက်ထဲကို လွှဲပြောင်းအပ်နှံခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ထိုင်းအာဏာပိုင်တွေဘက်ကလည်း ၂၄ နာရီကျော်ကြာ ပိတ်ဆို့ရှာဖွေခဲ့ပြီးနောက် အခုလို ဖမ်းဆီးနိုင်ခဲ့တာပါ။ သက်သေခံပစ္စည်းများ တရားခံ စွန့်ပစ်သွားခဲ့တဲ့ သေနတ်၊ အဝတ်အစားနဲ့ လွယ...

  ထိုင်းနိုင်ငံ၊ မဲဆောက်မြို့တွင် ယမန်နေ့ (ဇန်နဝါရီ ၂၀) ညနေပိုင်းက ဖြစ်ပွားခဲ့သော ထိုင်းရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး သေနတ်ဖြင့် ပစ်ခတ်ခံရမှုဖြစ်စဉ်မှ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေသည့် တရားခံအား ဖမ်းဆီးရမိရေးအတွက် အာဏာပိုင်များက အရှိန်အဟုန်မြှင့် ရှာဖွေလျက်ရှိသည်။ သက်သေခံပစ္စည်းများ ရှာဖွေတွေ့ရှိ ယနေ့ (ဇန်နဝါရီ ၂၁) နံနက်ပိုင်း သတင်းများအရ ပစ်ခတ်မှုကျူးလွန်ပြီး ထွက်ပြေးနေသူ ဝတ်ဆင်ထားသည့် အဝတ်အစားများနှင့် အခင်းဖြစ်ပွားချိန်တွင် အသုံးပြုခဲ့သည့် သေနတ်ကို အာဏာပိုင်များက ပြန်လည်တွေ့ရှိခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ အဆိုပါ ပစ္စည်းများကို မဲဆောက်မြို့၊ မယ်ကုရပ်ကွက်ရှိ တော့ဖောင်း (Top Form) အထည်ချုပ်စက်ရုံ အနောက်ဘက် ကြံခင်းတစ်ခုအတွင်းမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဖြစ်စဉ်အကျဉ်း ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့ ညနေပိုင်းက တော့ဖောင်းစက်ရုံဘေးရှိ 7-Eleven စတိုးဆိုင်အနီးတွင် လုံခြုံရေးတာဝန်ရှိသူများက စစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်နေစဉ် သေနတ်သမားက စတင်ပစ်ခတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ပစ်ခတ်မှုကြောင့် ထိုင်းရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး ကျောကုန်းတွင် ကျည်ထိမှန်ဒဏ်ရာ ရရှိခဲ့ပြီး လက်ရှိတွင် မဲဆောက်ဆေးရုံကြီး အထူးကြပ်မတ်ကုသဆောင် (ICU) ၌ ဆေးဝါးကုသမှု ခံယူနေရသည်။ လက်ရှိလုံခ...

  (ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်) စစ်ရှုံးနေသော စစ်ကောင်စီသည် ၎င်းတို့၏ တပ်ဖွဲ့ဝင်ဟောင်းများအပေါ်ထားရှိသော သဘောထားကို ရက်စက်စွာ ပြသလိုက်ပြန်သည်။ ရခိုင်ပြည်၊ ကျောက်တော်မြို့နယ်တွင် AA က ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားပြီး မကြာမီ ပြန်လည်လွတ်မြောက်တော့မည့် စစ်သုံပန်းများနှင့် ၎င်းတို့၏ မိသားစုဝင်များ ရှိရာနေရာကို လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ အများအပြား သေဆုံးဒဏ်ရာရခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ ဖြစ်စဉ်အသေးစိတ် ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်၊ ည ၇ နာရီခွဲခန့်အချိန်တွင် ကျောက်တော်နှင့် ပုဏ္ဏားကျွန်းအစပ်ရှိ ချောင်းတူ (ခေါ်) ဆောင်းဒုံကျေးရွာအနီးသို့ စစ်ကောင်စီ၏ ဂျက်ဖိုက်တာ နှစ်စီး ရောက်ရှိလာပြီး ဗုံး ၂ လုံးစီဖြင့် အကြိမ်ကြိမ် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ အဆိုပါနေရာသည် တိုက်ပွဲများအတွင်း AA ထံ လက်နက်ချ ဖမ်းဆီးခံထားရသည့် စစ်သုံပန်းများနှင့် ၎င်းတို့၏ ဇနီးသားသမီးများ နေထိုင်ရာနေရာဖြစ်ပြီး၊ AA အနေဖြင့် ၎င်းတို့အ ား မကြာမီ ပြန်လည်လွှတ်ပေးရန် စီစဉ်ထားပြီး ဖြစ်သည်။ သို့သော် လွတ်မြောက်ခါနီး ဆဲဆဲတွင် ကိုယ့်လူမျိုး၊ ကိုယ့်ခေါင်းဆောင်ဟောင်းများ၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဝမ်းနည်းဖွယ်ရာ အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ကြရသည်။ သုံးသပ်ချက် စစ်ကောင်စီ၏...

  (ဘန်ကောက်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၀) ထိုင်းနိုင်ငံ၏ လုံခြုံရေးအခြေအနေသည် လက်ရှိအချိန်တွင် အဘက်ဘက်မှ ဖိအားများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရပြီး အထူးသဖြင့် နယ်စပ်ဒေသလုံခြုံရေးမှာ စိုးရိမ်ဖွယ်ရာရှိနေကြောင်း ထိုင်းအငြိမ်းစား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရန်စီ (Gen. Rangsee Kitiyanasap) က ဇန်နဝါရီလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ပြင်းပြင်းထန်ထန် သတိပေး ပြောကြားလိုက်သည်။ 'ဝ' နှင့် ကရင် အရေး သုံးသပ်ချက် ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU) ဘက်မှ ကော်သူးလေနိုင်ငံ ကြေညာချက်နှင့် ပတ်သက်၍ မြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်အနေဖြင့် လက်ခံနိုင်ဖွယ်မရှိကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် နယ်စပ်တလျှောက် တိုက်ပွဲများ ပိုမိုပြင်းထန်လာနိုင်ကြောင်း ၎င်းက သုံးသပ်သည်။ ထို့အပြင် ထိုင်းနိုင်ငံ အနောက်ဘက်ခြမ်းတွင် 'ဝ' တပ်ဖွဲ့များက ချင်းမိုင်နယ်စပ်ဖက်သို့ ဝင်ရောက်လာမှုများရှိနေပြီး၊ ၎င်းတို့ကို 'ဝနီ' (Red Wa) ဟု သတ်မှတ်ကာ လုံခြုံရေးခြိမ်းခြောက်မှုတစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်ရမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ စစ်မျက်နှာ ၃ ဖက် ထိုင်းနိုင်ငံသည် လက်ရှိတွင် စစ်မျက်နှာ ၃ ဖက်မှ ပိတ်မိနေသည့် အနေအထားမျိုး ဖြစ်ပေါ်နေကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဟောင်းက ထောက်ပြသည်။ ၁။ အနောက်ဘက် တွင် 'ဝ' တပ်...

မင်္ဂလာပါ ET Channel ပရိသတ်ကြီးခင်ဗျာ... ICJ (နိုင်ငံတကာ တရားမျှတမှုဆိုင်ရာ ခုံရုံး) မှာ ဂမ်ဘီယာနဲ့ မြန်မာ (စစ်ကောင်စီ) တို့ရဲ့ ကြားနာမှုတွေဟာ အလွန်ကို ပြင်းထန်နေပါတယ်။ ဒီရက်ပိုင်း (Day-6) မှာ စစ်ကောင်စီဘက်က ငှားရမ်းထားတဲ့ နိုင်ငံတကာ ရှေ့နေကြီးတွေဖြစ်တဲ့ Mr. Christopher Staker ၊ Ms. Lee Lowry နဲ့ Mr. Sam Long Cooper တို့ရဲ့ လျှောက်လဲချက်တွေကို နားထောင်ကြည့်တဲ့အခါ သူတို့ရဲ့ အလွန်အန္တရာယ်များပြီး ကောက်ကျစ်တဲ့ "ဥပဒေရေးရာ ထွက်ပေါက်ရှာမှု" တွေကို တွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်။ ဒီနေ့မှာတော့ သူတို့ ဘယ်လို လှည့်ကွက်တွေ သုံးသွားလဲဆိုတာကို အသေးစိတ် ဖွင့်ချပေးလိုက်ပါတယ်။ ၁။ Ms. Lowry ၏ "ပျားတုပ်" ဗျူဟာ (The Bee Sting Strategy) ဂမ်ဘီယာက ရခိုင်မြောက်ပိုင်းမှာ "ရွာပေါင်း ရာနဲ့ချီပြီး" သတ်ဖြတ်မှုတွေ ဖြစ်ခဲ့တယ်လို့ စွပ်စွဲပါတယ်။ ဒါကို ရှေ့နေ Ms. Lowry က ဘယ်လို တုံ့ပြန်လဲဆိုတော့... "မဟုတ်ပါဘူး... ဂမ်ဘီယာ စွပ်စွဲနိုင်တာ စုစုပေါင်း (၄၆) ရွာပဲ ရှိပါတယ်" တဲ့။ ရခိုင်မြောက်ပိုင်းမှာ ရွာပေါင်း ၅၀၀ ကျော်ရှိတာ ၁၀% တောင် မပြည့်ဘူးလို့ သူက ထောက်ပြပြီး၊ ဒါဟာ "စနစ်တကျ မျိုးတုန်းသတ...

ICJ တရားခွင်မှာ ဂမ်ဘီယာနဲ့ မြန်မာစစ်ကောင်စီတို့ရဲ့ အပြန်အလှန် လျှောက်လဲချက်တွေဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ သီတင်းပတ်က နိုင်ငံတကာ စောင့်ကြည့်စရာ ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ဂမ်ဘီယာက "ဒါဟာ လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်တဲ့ ရာဇဝတ်မှု" လို့ စွပ်စွဲခဲ့ပြီး၊ စစ်ကောင်စီဘက်ကတော့ "ဒါဟာ အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းရေး စစ်ဆင်ရေးသာ ဖြစ်တယ်" လို့ ခံစစ်ဆင်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါဆိုရင် နောက်ဆုံးမှာ တရားသူကြီးတွေက ဘယ်သူ့စကားကို လက်ခံမလဲ? နိုင်ငံတကာ ဥပဒေပညာရှင်တွေ သုံးသပ်ထားတဲ့ ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော ရလဒ် (၃) ခုကို ET Channel ပရိသတ်တွေအတွက် အသေးစိတ် ဖွင့်ချပေးလိုက်ပါတယ်။ ၁။ တရားခွင် စစ်မြေပြင် (The Legal Battlefield) လက်ရှိ တရားခွင်မှာ အဓိက အားပြိုင်နေတာက "ရည်ရွယ်ချက် (Intent)" ဆိုတဲ့ စကားလုံးပါပဲ။ စစ်ကောင်စီ၏ ခံစစ်: သူတို့က "ARSA ကို နှိမ်နင်းဖို့ စစ်ရေးရည်ရွယ်ချက်သာ ရှိတယ်၊ လူမျိုးတုန်းသတ်ဖြတ်လိုစိတ် မရှိဘူး" လို့ ငြင်းဆိုပါတယ်။ ဂမ်ဘီယာ၏ တိုက်စစ်: "စစ်တိုက်တာ ဟုတ်ပါပြီ။ ဒါပေမဲ့ စစ်တိုက်ရင်း အမျိုးသမီးတွေကို မုဒိမ်းကျင့်တာ၊ ကလေးတွေကို မီးရှို့တာတွေက စစ်ရေးနဲ့ ဘာဆိုင်လို့လဲ?" ဆိုပြီး ဒါဟာ လူမျိုးတုန်းစေလို...